పుడమి టివి
సాహిత్యం -సామాజికం
మేకిరి దామోదర్
సోషల్ అనలిస్ట్,
జిల్లా: వరంగల్,
ఫోన్:9573666650.
మన దేశ వ్యాప్తంగా,ముఖ్యంగా పట్టణాలు-పల్లెల్లో వీధి కుక్కల సమస్య రోజురోజుకు తీవ్రమవుతోంది.వీధుల్లో గుంపులుగా తిరిగే ఈ శునకాలు చిన్నా–పెద్దా అనే తేడా లేకుండా ప్రజలపై దాడులు చేయడం వల్ల భయం, ప్రాణ రక్షణ భావం పెరుగుతోంది. ముఖ్యంగా చిన్నపిల్లలు, వృద్ధులు ఈ బెడదకు అత్యంత బలహీన వర్గాలుగా మారుతున్నారు. పాఠశాలలకు వెళ్లే పిల్లలు, సాయంత్రం ఆడుకునే బాలలు, ఉదయం వాకింగ్కు వెళ్లే పెద్దలు—అందరూ వీధి కుక్కల భయంతో బయటకు రావడానికి సంకోచించే పరిస్థితి ఏర్పడుతోంది.
ఇటీవలి కాలంలో చోటుచేసుకున్న కొన్ని సంఘటనలు ఈ సమస్య తీవ్రతను మరింత స్పష్టంగా చూపిస్తున్నాయి. తెలంగాణలోని భువనగిరిలో ఇంటి బయట ఆడుకుంటున్న నాలుగేళ్ల బాలుడిపై వీధి కుక్కలు దాడి చేసి తీవ్రంగా గాయపరిచిన ఘటన ప్రజలను కలచివేసింది. అలాగే గుంటూరు, మెదక్, హనుమకొండ వంటి ప్రాంతాల్లో కూడా కుక్కల దాడులు వరుసగా జరుగు తున్నాయి. కొన్ని చోట్ల ఒకేసారి పలువురిపై దాడులు జరగడం పరిస్థితి ఎంత ప్రమాదకరంగా మారిందో సూచిస్తోంది.
వీధి కుక్కల గుంపులు రాత్రిపూట మాత్రమే కాకుండా పగటిపూట కూడా రోడ్లపై తిరుగుతూ వాహనదారులను వెంబడించడం వల్ల రోడ్డు ప్రమాదాలు పెరుగుతున్నాయి.వీధుల్లో అకస్మాత్తుగా కుక్కలు దూసుకొచ్చి వాహనాలను వెంబడించడం వల్ల డ్రైవర్లు నియంత్రణ కోల్పోయే ప్రమాదం ఉంది.ఇది కేవలం వ్యక్తిగత ప్రమాదమే కాకుండా సామూహిక భద్రతకు ముప్పుగా మారుతోంది.
ఈ సమస్య ప్రజారోగ్యంపై కూడా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. కుక్క కాట్ల ద్వారా వ్యాపించే రేబిస్ వ్యాధి అత్యంత ప్రాణాంతకమైనది. ఒకసారి రేబిస్ లక్షణాలు కనిపిస్తే ప్రాణాపాయం తప్పదు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి ఏడాది సుమారు 60 వేల మంది రేబిస్ వల్ల ప్రాణాలు కోల్పోతుండగా, అందులో గణనీయమైన శాతం భారతదేశానిదే కావడం ఆందోళనకరం. దేశంలో 2030 నాటికి రేబిస్ నిర్మూలన లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం ప్రకటించినప్పటికీ, నేలస్థాయిలో చర్యలు వలన ఆశించినంతగా అమలవడం లేదు.
పశుసంవర్ధక శాఖ గణాంకాల ప్రకారం దేశవ్యాప్తంగా కోట్ల సంఖ్యలో వీధి కుక్కలు ఉన్నట్లు అంచనా. అధికారిక లెక్కలు ఒకటి చెబితే, వాస్తవ పరిస్థితి మరింత తీవ్రమై ఉండొచ్చని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. నగరాల్లో చెత్త నిర్వహణలో లోపాలు, ఎక్కడపడితే అక్కడ ఆహార వ్యర్థాలు పారవేయడం, మాంసపు మిగులు భాగాలు రోడ్లపై పడేయడం వంటి కారణాలు వీధి కుక్కల సంఖ్య పెరగడానికి దోహదపడుతున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో సుప్రీంకోర్టు కూడా కీలక మార్గదర్శకాలు జారీ చేసింది. జనసాంద్రత ఎక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల నుంచి వీధి కుక్కలను రక్షణ కేంద్రాలకు తరలించడం, వాటికి సంతాన నియంత్రణ శస్త్రచికిత్సలు చేయడం, రేబిస్ టీకాలు వేయడం వంటి చర్యలు తీసుకోవాలని స్పష్టంగా ఆదేశించింది. అయితే స్థానిక సంస్థలు, మున్సిపాలిటీలు ఈ చర్యలను పూర్తిస్థాయిలో అమలు చేయడంలో విఫలమవుతున్నాయి. సిబ్బంది కొరత, నిధుల లేమి, సమన్వయాభావం వంటి కారణాలు ఈ సమస్యను మరింత క్లిష్టంగా మారుస్తున్నాయి.
వీధి కుక్కల సమస్యను కేవలం ఒక జంతు సమస్యగా కాకుండా, ప్రజా ఆరోగ్యం మరియు భద్రతకు సంబంధించిన అత్యవసర అంశంగా చూడాలి. కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు సమన్వయంతో పనిచేస్తూ, శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో శునకాల నియంత్రణ చర్యలు చేపట్టాలి. ప్రతి పట్టణంలో కుక్కల శస్త్రచికిత్స కేంద్రాలు, టీకా కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేయాలి. ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో రేబిస్ టీకాలు ఎప్పటికప్పుడు అందుబాటులో ఉండేలా చూడాలి.
అదే విధంగా ప్రజల బాధ్యత కూడా ఎంతో కీలకం. చెత్తను ఎక్కడపడితే అక్కడ వేయకుండా, మున్సిపాలిటీ ఏర్పాటు చేసిన డంపింగ్ యార్డుల్లో మాత్రమే పారవేయాలి. వీధి కుక్కలకు ఆహారం పెట్టేటప్పుడు నియమ నిబంధనలు పాటించాలి. చిన్నపిల్లలను ఒంటరిగా బయటకు పంపేటప్పుడు జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. కుక్క కాటు జరిగిన వెంటనే సమీప వైద్య కేంద్రంలో చికిత్స తీసుకోవడం తప్పనిసరి.
అంతిమంగా, వీధి కుక్కల సమస్యకు శాశ్వత పరిష్కారం కోసం ప్రభుత్వాలు, స్థానిక సంస్థలు, ప్రజలు—మూడు వర్గాలు కలిసి పనిచేయాలి. కఠిన చర్యలు, అవగాహన కార్యక్రమాలు, శాస్త్రీయ విధానాల అమలు—ఈ మూడు కలిసివచ్చినప్పుడే ప్రజా భద్రతను కాపాడగలం. లేదంటే ఈ సమస్య మరింత తీవ్రమై, భవిష్యత్తులో పెద్ద ప్రమాదాలకు దారితీసే అవకాశముంది.